Matematik dahileri

Matematik bazılarının en sevmediği derstir.Bunun birçok nedeni var.Şimdi matemaği seven bilimadamlarını aslında dahilerini tanıyalım.İsimlerini yazacağız ve kısa bir bilgi vereceğiz.Onlar bir filozoftur.

              İŞTE BÜYÜK DAHİLER (yukarıda)


JOHANN KARL FRIEDRICH GAUSS

(1777-1855)

Alman matematikçisi. Zamanının gerçek dâhisiydi. 1795'te Göttingen Üniversitesine girdi. 1799'da Cebrin Temel Teoremi olarak bilinen ve n. dereceden bir cebirsel denklemin tam n tane kökü vardır şeklinde ifade edebileceğimiz teoremi kanıtlayarak doktora derecesini aldı.

Gauss matematiğin hemen her dalında çalıştı. 1801 yılında aritmetiğin temel teoremini kanıtladı : Her doğal sayı asal sayıların çarpımı olarak bir ve yalnız bir şekilde gösterilebilir.

Gauss aynı zamanda Öklid'in aksiyomlarını değiştirerek Öklid dışı geometri geliştirdi. Ancak bu çalışmasını yayınlamadığı için aynı konuda çalışmalarını yayınlayan Lobaçevski ve Bolyai, Öklid dışı geometrilerin kurucusu olarak bilinirler.

1832 yılında manyetik olayların ölçülmesini olanaklı kılan birimleri sistemi geliştirdi. Bu nedenle manyetik akı birimi gauss adı verildi. 1833'de bir telgraf cihazı yaptı.

Gauss daha üniversitede öğrenciyken pergel-cetvel kullanarak bir düzgün onyedigenin nasıl çizileceğini bulmuştu. Ayrıca pergel-cetvel kullanılarak her çokgenin çizilemeyeceğini, belirli çokgenlerin çizilebileceğini göstermişti. Bu nedenle doğduğu kent Braunschweig'de Gauss'un onyedi köşeli bir kaide üzerinde yükselen bir heykeli bulunmaktadır.

 

DAVID HILBERT

(1862-1943)

Alman matematikçisi. Geometriyi tutarlı bir aksiyomatik yapıya kavuşturan kişidir. 1899 yılında yayınladığı Geometrinin Temelleri adlı kitapta bu yapıyı ortaya koymuştur. Hilbert 1885'te Königsberg Üniversitesinde doktorasını tamamladı. 1895'te Göttingen'de matematik profesörlüğüne atandı ve 1930 yılında emekli oluncaya kadar bu görevde kaldı.

 

JOSEPH FOURIER

(1752-1833)

Fransız matematikçi. 1789 yılında denklemlerin sayısal çözümüne ait bir çalışmayı akademiye sundu. En önemli yapıtı Isının Analitik Kuramı 1822 yılında yayınlandı.

 

NIELS HENRIK ABEL

(1802-1829)

Norveçli matematikçi. Genel binom teoreminin ilk ispatı, beşinci dereceden denklemin genel çözümünün imkansızlığının ispatı ona aittir. Abel analizde yeni bir alan açmıştır.

 

LEONHARD EULER

(1707-1783)

İsviçreli matematikçi. Basel Üniversitesinden 16 yaşında mezun olduktan sonra St.Petersburg'da akademide çalışmaya başladı (1727). Burada güneşi gözleyerek zamanın hassas biçimde saptanması konusunda çalışmalar yaptı. Bu çalışmalar sırasında sağ gözünü kaybetti (1735). Euler 1741'de Berlin'e gitti ve 1766 yılına kadar Bilimler Akademisisinde kaldı. 1766' tekrar St.Petersburg'a dönen Euler yaşamının sonuna kadar burada kaldı. 1766'da diğer gözünü de kaybetti.

Euler matematik tarihinin en üretken kişilerinden biridir. Matematiğin hemen her dalında araştırma yaptı. Yaşamı boyunca 800'den fazla makale yayınladı.

Euler aynı zamanda bugün de kullandığımız matematiksel simgelerin de isim babasıdır. Bunların arasında π , e , i ve f(.) (fonksiyon gösterimi) sayılabilir.

 

KURT GÖDEL

(1906-19..)

Avusturya asıllı Amerikan mantıkcısı ve matematikçisidir. Princeton Üniversitesinde Principia Mathematica'nın Benzeri Sistemlerin Formel Hükme Bağlanamayan Önermeleri Üstüne yazılar yazdı. Buradaki iki teoremin yazarıdır. Bu önermelere göre, çelişkisiz bir aritmetik eksiksiz olamaz; çelizmezlik sistemde kararsızlığa yol açan bir önermedir. Modern mantığın kurucusudur.

 

ADRIEN-MARIE LEGENDRE

(1752-1833)

Fransız matematikçisi. 1775 ile 1780 yılları arasında Paris Ékole Militaire'de, 1795'ten sonra da Ékole Normale'de matematik profesörlüğü yaptı.

Legendre önceleri sferoidlerin (elipsleri eksenlerinin biri etrafında döndürerek oluşturulan hacimler) çekimleri üzerinde çalıştı. 1783 yılında yayınladığı bu çalışması ile Legendre fonksiyonları diye bilinen fonksiyonları da tanıttı. Legendre, 1794 yılında yayınladığı Geometrinin Öğeleri adlı kitabıyla ün yaptı. Bu kitabında Legendre, Öklid'in Öğeler adlı kitabını yeniden düzenledi, teoremlerin kanıtlarını basitleştirdi.

Öğeler'de Legendre π 'nin irrasyonel sayı olduğunun çok basit bir kanıtını verir. Aynı zamanda π 2 'nin de irrasyonel olduğunu kanıtlar. Gene bu kitapta π 'nin cebirsel bir sayı olmaması gerektiğine ilişkin kuşkularını belirtir.

 

PISAGOR

(Yaklaşık MÖ 580 - MÖ 500)

Yunan filozofu. Doğum yeri olan Sisam Adasından MÖ 529'da Güney İtalya'ya, Crotona'ya göç etti. Crotona bu yörenin zengin liman kentlerinden biriydi. Pisagor buruda biraz kişisel çekiciliği, kendinde varolduğunu iddia ettiği kehanet gücü, biraz da etrafında yarattığı gizemci havasıyla zengin ve soylu delikanlılardan üçyüz kadarını bir çatı altında topladı ve okul kurdu. Pisagor öğrencilerini iki bölüme ayırıyordu : Dinleyiciler ve matematikçiler. Okula dinleyicilik ile başlanıyor başarılı olunursa matematikçiliğe geçiliyordu.

Pisagor öğretisi evrende herşeyin bir sayı ile (özellikle tam sayı) özleştiğini öne sürer. 5 rengin, 6 soğuğun, 7 sağlığın, 8 aşkın nedenidir. Düzgün geometrik şekiller de pisagorculukta önemlidir. Pisagor yeryüzünün düzgün altıyüzlüden (heksahedron), ateşin piramitten, havanın düzgün sekizyüzlüden (oktahedron), suyun yirmiyüzlüden (ikosahedron) yaratıldığına inanır.

Pisagor müzik ile de uğraştı. Telin kısalmasıyla, çıkardığı sesin inceldiğini keşfetti. İki telden birinin uzunluğu diğerinin iki katıysa, kısa telin çıkardığı ses uzun telin çıkardığı sesin bir oktav üstünde olduğunu gördü.

Pisagor, sabah yıldızı ile akşam yıldızının aynı yıldız olduğunu ilk anlayan Yunanlıdır. Kendisinden sonra bu yıldız uzun süre Afrodit olarak anıldı. Bu gün bunun Venüs gezegeni olduğunu biliyoruz.

Pisagor, Dünya'nın Güneş etrafında döndüğünü ileri sürdüğü zaman oldukça sert tepkiyle karşılaşmıştır. Bilimler hakkındaki görüşlerinin ne kadarının ona ait olduğu bilinmemektedir.

Pisagor öğretisini sunduğu felsefe okulunun kurucusudur. Bu okul aynı zamanda dini bir topluluk ve o zamanın politikasına oldukça egemendir. Pisagor'un matematik, fizik, felsefe, astronomi ve müzikte getirmek istediği yenilikleri, buluşları hazmedemeyen bir takım siyasetçi ve gruplar, halkı Pisagor'a karşı ayaklandırarak, okulunu ateşe vermişler, Pisagor ve öğrencileri bu alevler arasında ölmüşlerdir.

 

ÖKLİD

(Yaklaşık MÖ 300 dolayları)

Yunan matematikçisi. Öklid geometri dünyasında kapladığı bu seçkin yerini kendisinin büyük matematikçi olmasından çok, geometrinin başlangıcından kendi zamanına kadar bilineni Öğeler adını verdiği kitaplarında toplamış olmasına borçludur.

Öklid derlemesini tutarlı bir bütün olmasını sağlamak için, apaçık gerçekler olarak düşünülen beş aksiyom ortaya koyar ve diğer bütün önermeleri (teoremleri) bu aksiyomlardan çıkarır.

Öğeler onüç kitaptan oluşmaktadır. Bunlar

  • Benzerlikler, paraleller, Pisagor teoremi
  • Özdeşlikler, alanlar, altın kesim
  • Daireler
  • Çokgenler
  • Oran ve orantı
  • Çokgenlerin benzerlikleri
  • Sayılar teorisi
  • Sayılar teorisi
  • Sayılar teorisi
  • Ortak ölçüsü olmayan büyüklükler
  • Uzay geometrisi - 1
  • Uzay geometrisi - 2
  • Uzay geometrisi - 3
    1. - 1 - 2 - 3

       

      GUISEPPE PEANO

      (1858-1932)

      İtalyan mantıkçısı ve matematikçisi. Torino Üniversitesinde ve Askeri Akademi'de sonsuz küçükler hesabını okuttu. Bütün mantık ve matematik önermelerini günlük dile başvurmaksızın ifade etmek olanağını veren bir işaretler sistemini buldu. 1903 yılında İngilizce, Fransızca ve Almanca'da ortak olan gramersiz bir Latince dilini oluşturdu. Bu gün, sayıların oluşturulmasında Peano aksiyomları kullanılan bir yöntemdir.

       

      CAHİT ARF

      (1910-1997)

      Türk matematikçisi. Cebir, sayılar kuramı ve esneklik üzerine başarılı çalışmaları vardır.

       

      Yorum Yaz